Toprağın Fısıldadığı İsim
1. Bölüm: Uyanışın Şafağı.
Güneş, Sardes’in yıkıntıları arasından yükselirken rüzgâr taze kekik ve kurumuş gürgen kokusu getiriyordu. Akik çeşmesinin hemen yanında oturan Alaz, avucundaki eski gümüş parayı parmaklarının arasında çevirip duruyordu. Paranın üzerinde ne bir kralın silüeti ne de bildik bir imparatorluğun mührü vardı; yalnızca kırk yapraklı bir meşe palamudu ve etrafına sarılmış iki başlı bir yılan işlenmişti.
Alaz bir haritacıydı. Ancak onun haritaları şehirlerin sınırlarını ya da nehirlerin akışını değil, unutulmuş toprakların hafızasını çizerdi. Üç aydır Batı Anadolu’nun kurak vadilerini gezmiş, dağ köylerindeki yaşlıların anlattığı o “Kayıp Şehir”i aramıştı. Efsaneye göre, taşın ve toprağın ana kraliçesi uykuya daldığından beri dağlar içindeki cevheri gizlemiş, nehirler ise eski bereketini unutmuştu.
Derken, parmaklarının arasındaki gümüş para aniden ısındı. Isı, derisini yakacak kadar yükseldiğinde parayı toprağa düşürdü. Paranın düştüğü yerdeki kuru otlar hafifçe tüttü ve toprak, tıpkı derin bir uykudan uyanan dev bir göğüs gibi yükselip alçaldı.
— “Onu arıyorsun,” dedi arkasından gelen boğuk bir ses.
Alaz hızla arkasına döndü. Karşısında, üstü başı keçi kılından örülmüş eski bir aba ile kaplı, gözleri bir kurdun parlaklığına sahip yaşlı bir kadın duruyordu. Kadının elindeki asa, budaklı bir zeytin dalından oyulmuştu.
— “Kimi arıyorum?” diye sordu Alaz, nefesini toparlamaya çalışarak.
— “Adını söylemeye korktuğun, ama her adımda ayak tabanlarında hissettiğin Anayı,” dedi kadın. “Toprak seni çağırmadıysa bu parayı elinde tutamazdın Haritacı. Kibele’nin kalbi, Spil Dağı’nın karanlık mahzenlerinde taşlaştı. Onu ancak taşın dilinden anlayan bir fani uyandırabilir.”
Kadın, asasını toprağa vurdu. O an zemin çatladı ve çatlağın içinden altın sarısı bir ışık sızmaya başladı. Işık, Spil Dağı’nın dik kayalıklarına doğru bir hat çizdi.
— “Gece yarısı, Frigya taşlarının sustuğu an orada ol,” dedi kadın ve bir sis bulutu gibi kanyonun gölgeleri arasında kayboldu.
Alaz, harita çantasını sırtlandı. Kalbi, yüzyıllardır söylenmeyen bir şarkının ritmiyle çarpmaya başlamıştı.
2. Bölüm: Taşın Kalbi.
Gece yarısı, ay Spil Dağı’nın en yüksek zirvesinin arkasına saklandığında Alaz, Ağlayan Kaya’nın gizli geçidinin önündeydi. Duvarlarda eski Frig dilinde kazınmış rünler, kavisli çizgiler ve aslan figürleri vardı. Haritacı, yanından ayırmadığı mürekkebini ve parşömenini çıkardı; ancak bu kez çizimi kağıda değil, hafızasına kazıdı.
Geçitten içeri adım attığında dışarıdaki soğuk rüzgâr kesildi. Yerini, yeni sürülmüş tarlaların kokusuna ve buram buram tüten sıcak bir toprak nemine bıraktı. Mağaranın derinliklerinde, devasa bir salon açılıyordu. Salonun merkezinde, yekpare bir kayadan oyulmuş devasa bir taht ve o tahtın üzerinde oturan, taştan bir kadın heykeli duruyordu. Heykelin başında meşe yapraklarından bir taç, kucağında ise iki vakur aslan yatıyordu.
Bu, Kybele’ydi. Kybele; taşlaşmış, doğanın bereketiyle birlikte çağlar öncesinde donup kalmıştı.
Alaz heykele yaklaştı. Yaşlı kadının sözlerini hatırladı: Toprak seni çağırmadıysa bu parayı elinde tutamazdın. Çantasından, gündüz ısınan gümüş parayı çıkardı ve Kibele’nin taştan elinin ayasına bıraktı.
O anda mağara şiddetle sarsıldı. Duvarlardaki aslan figürleri kükrer gibi yankılandı. Taştan heykelin üzerindeki kılcal çatlaklardan yeşil, canlı bir ışık fışkırmaya başladı. Taş kabuk parçalar halinde yere dökülürken, kraliçenin teni canlandı, gözleri gökyüzünün en derin mavisine dönüştü. Heykelin ayaklarının altından filizlenen sarmaşıklar saniyeler içinde tüm mağarayı ve dışarıdaki kurak kayalıkları kapladı.
Kibele, gözlerini Alaz’a çevirdi. Sesi, derelerin çağıltısı ve rüzgârın uğultusu gibi gür ama şefkatliydi:
— “Unutmak, toprağı kurutur Haritacı. İnsanlar betonların ve surların arkasına saklandığında, beni ve toprağın ruhunu unuttular. Ama sen hatırladın. Çizdiğin haritalara sadece yolları değil, toprağın sadakatini de ekledin.”
Kibele elini Alaz’ın alnına koydu. O an Alaz, dünyadaki tüm tohumların filizlenişini, tüm nehirlerin denizle buluşmasını ve doğanın sonsuz döngüsünü zihninde hissetti.
Gün ağarırken Alaz mağaradan dışarı çıktı. Spil Dağı artık gri ve çorak bir kaya kütlesi değildi; yamaçları mor erguvanlar, yemyeşil çamlar ve coşkun pınarlarla dolup taşıyordu. Haritacı, çantasından yeni bir parşömen çıkardı, kamış kalemini mürekkebe batırdı ve ilk çizgiyi çekti:
Burası haritanın bittiği yer değil; yaşamın yeniden başladığı Kibele’nin toprağıdır.
