Mümtaz, sabahın kör karanlığında, rutubeti kemiklerine kadar işleyen binanın heybetli kapısından içeri süzüldü. Ceketinin yakasını kaldırdı. Koridorun sonundaki odadan daktilo sesleri geliyordu. Duvarlar, yılların birikmiş mürekkep kokusunu kusuyordu. Burası, söylenmemiş sözlerin, yutulmuş itirafların, gecikmiş vedaların istiflendiği sığınaktı. Tabelada, “Kayıp Niyetler ve Ertelemeler Arşivi” yazıyordu. Mümtaz, masasına oturdu. Sandalyesi gıcırdadı. Önündeki evrak yığınına baktı. Her kağıt parçası, yarım kalmış insan hikayesiydi.
Kapı, aniden açıldı. İçeriye, üstü başı toz içinde, nefes nefese kalmış adam girdi. Elinde, buruşmuş zarf tutuyordu.
“Geciktim mi?” dedi adam, sesi titreyerek.
Mümtaz, saatine baktı. Akrep ve yelkovan, kadranın üzerinde yorgun argın dönüyordu. “Zaman, göreceli kavramdır efendim. Neye geciktiniz?”
“Özür dilemeye,” dedi adam. “Tam yirmi yıl önce söylenmesi gereken özrü, dilimin ucunda unuttum. Şimdi kalbimde ağırlık yapıyor. Kayıt altına alınmasını istiyorum.”
Mümtaz, çekmecesinden kalın form çıkardı. “Pişmanlık derecesi?”
“Zemheri soğuğu kadar.”
“Gecikme sebebi?”
“Kibir,” dedi adam, başını öne eğerek. “Kibir denilen canavar, kelimelerimi yedi. Geriye sadece bu kuru gürültü kaldı.”
Mümtaz, kalemini mürekkebe daldırdı. “Maalesef efendim, yirmi yıllık gecikmeler için ‘Zaman Aşımı Kurulu’ndan onay almanız lazım. Üçüncü kata çıkın, koridorun sonundaki odaya girin. Orada, tozlu raflar arasında ömür çürüten memurlar var. Onlar, niyetinizin saflığını ölçer.”
Adam, zarfı masaya bırakıp çıktı. Mümtaz, zarfın içinden çıkan boş kağıda baktı. Bazen boşluk, binlerce kelimeden daha ağır gelirdi.
Öğle vakti, odaya genç kadın girdi. Gözlerinde, sönmeye yüz tutmuş fer vardı. Mümtaz’ın karşısındaki sandalyeye ilişti. Elleriyle oynamaya başladı.
“Ben,” dedi kadın, “Gülüşümü kaybettim.”
Mümtaz, gözlüğünün üzerinden baktı. “Eşya bürosuna sormanız lazımdı. Biz burada soyut beyanlarla ilgileniyoruz.”
“Gülüşüm zaten soyut,” dedi kadın. “Babamın şakasına vereceğim karşılıktı. O an gülmedim. Ciddi durmanın erdem olduğunu sanmıştım. Sonra babam gitti. Gülüşüm, boğazımda düğüm olarak kaldı. Şimdi ne zaman gülmeye kalksam, o yarım kalan anın sancısı başlıyor.”
Mümtaz, kadının sesindeki hüzne takıldı. Şehir dışarıda akıyordu. İnsanlar, birbirine çarparak, bir yerlere yetişmeye çalışarak yaşıyordu. Kimse, boğazındaki düğümlerden haberdar değildi. Memurluk, sadece kayıt tutmak değildi; aynı zamanda insan ruhunun envanterini çıkarmaktı.
“Kızım,” dedi Mümtaz, sesi yumuşayarak. “Gülüşler, iade edilemez. Ama dönüştürülebilir. Sen o gülüşü, ihtiyacı olan birine ver. Sokaktaki çocuğa, kapıdaki kediye… Belki o zaman sancın diner.”
Kadın, hafifçe gülümsedi. Mümtaz, kadının yüzündeki aydınlığı gördü. Belki de dünya, böyle küçük mucizelerle dönüyordu.
Akşama doğru, binanın ışıkları birer birer söndü. Mümtaz, paltosunu giydi. Çıkarken koridordaki devasa saat kulesine baktı. Zaman, sadece mekanik dişlilerin dönmesi değildi. Zaman, yaşanmamış anların toplamıydı. Binadan çıktığında, sokağın kalabalığına karıştı.
Köşedeki fırından taze ekmek kokusu yayıldı. Mümtaz, durdu. Cebindeki not defterini çıkardı. Boş sayfaya tek cümle yazdı: “Hayat, ertelenemeyecek kadar kısa, susulmayacak kadar uzundur.”
Evine giden yokuşu tırmanırken, penceresinden dışarı bakan yaşlı kadını gördü. Kadın, gökyüzündeki yıldızları sayıyordu. Mümtaz, selam verdi. Kadın, başıyla karşılık verdi. Aralarındaki o sessiz iletişim, günün tüm yorgunluğunu alıp götürdü.
Eve girdiğinde, sessizlik karşıladı. Masanın üzerindeki eski saati kurdu. Zembereğin sesi, odanın içinde yankılandı. Mümtaz, koltuğuna gömüldü. Gözlerini kapattı. Zihninde, gündüz gelen insanların yüzleri belirdi. Hepsi, birer parça eksikti. Hepsi, tamamlanmayı bekliyordu.
Belki yarın, dedi içinden. Yarın, yeni birileri gelecek. Yarın, yeni sükûtlar bozulacak.
Uykunun tatlı kollarına teslim olurken, kalbindeki sızının hafiflediğini hissetti. Çünkü o, başkalarının yükünü omuzlayan, kelimelerin hamalıydı. Ve kelimeler, paylaşıldıkça hafiflerdi.
Gece, şehri örttü. Sokak lambaları, yağmurun yıkadığı kaldırımlarda titredi. Mümtaz, rüyasında o deniz kenarındaydı. Balıkçılar yine ağlarını çekiyordu. Ama bu sefer ağlardan çıkan şarkılar, tüm şehre yayılıyordu. Kimse gecikmiyordu. Kimse susmuyordu. Zaman, akıp giden nehir gibi berraktı.
Sabah uyandığında, güneş ışığı odasına dolmuştu. Mümtaz, aynaya baktı. Yüzündeki çizgiler, her biri ayrı hikayenin iziydi. Gülümsedi. Bugün, arşive girmeyecekti. Bugün, sokağa çıkacak, o söylenmemiş sözleri bizzat toplayacaktı.
Çünkü hayat, kayıt bürolarına sığmayacak kadar büyüktü. Ve asıl arşiv, insanın vicdanıydı.
Yola koyuldu. Ayakkabıları, asfaltta ritmik sesler çıkarıyordu. Fırının önündeki kedinin başını okşadı. Manavın hatırını sordu. Köşedeki kahveye girdi. Bir çay söyledi. Çayından yükselen duman, havaya karışıp kayboldu. Mümtaz, kalabalığın ortasında yalnız ama hür hissetti.
Yan masada oturan iki genç, hararetle tartışıyordu. Biri diğerine, “Keşke söyleseydin,” diyordu.
Mümtaz, içinden gülümsedi. Keşke, ne ağır kelimeydi. Ama söylemek, kuş gibi hafifletirdi insanı.
Cebinden eski bir madeni para çıkardı. Masaya bıraktı. Kahveden çıktı. Gökyüzü masmaviydi. Bulutlar, pamuk yığınları gibi süzülüyordu. Mümtaz, derin nefes aldı. İçindeki o zemberek sancısı geçmişti.
Artık biliyordu. Kelimeler, hapsetmek için değil, özgür bırakmak içindi. Ve insan, paylaştığı her duyguyla yeniden doğardı.
Şehrin gürültüsü, şimdi ona muazzam orkestra gibi geliyordu. Her korna sesi, her çocuk çığlığı, her rüzgar fısıltısı, büyük bir senfoninin parçasıydı. Mümtaz, o senfoninin içinde kendi sesini bulmuştu.
Artık kayıt tutmaya gerek yoktu. Çünkü an, yaşandığı an ölümsüzleşiyordu.
Mümtaz, adımlarını hızlandırdı. Önünde upuzun yol vardı. Ve her adımda, yeni bir kelimeye, yeni bir hayata dokunacaktı.
Sükût bitmişti. Zemberek boşalmıştı. Şimdi, konuşma vaktiydi.
